Home InfoEkologija Nekadašnji neprijatelji počivaju zajedno

Nekadašnji neprijatelji počivaju zajedno

redakcija

Na Gradskom groblju u Kovinu 60 mermernih ploča svedoči o zajedničkoj sudbini pripadnika dveju suprotstavljenih vojski, nekadašnjih ljutih neprijatelja u Prvom svetskom ratu, srpske i austrougarske. Večno počivalište im je odredila komanda austrougarske vojske, nakon žestoke bitke sa srpskom vojskom kod Smedereva, koja je trajala od 8. do 11. oktobra 1915. godine.

– Posle krvavog okršaja, sa bojišta su u Kovin prebačeni svi ranjenici, bez obzira na to na kojoj strani su se borili. U improvizovanoj ratnoj bolnici vidane su im rane. Uprkos zalaganju medicinara, čak 305 srpskih ratnika i 195 austrougarskih vojnika nije preživelo, pa je austrougarska komanda naredila da se sve žrtve – zajedno sahrane, i nadgrobnim pločama mesta obeleže – kaže Milan Divac, predsednik kovinskog Udruženja potomaka ratnika oslobodilačkih ratova Srbije 1912–1918. i poštovalaca, čiji je otac Mikajlo učesnik oba svetska rata.

Na nadgrobnim pločama su imena vojnika osvajačke vojske, ali „nepoznatih Srba“. Među 60 kamenih ploča osam su trajno oštećene. Nezvanično, te polomljene ploče simbolizuju još stotinu žrtava bitke za Smederevo, koju su, inače, Austrougari dobili.

Zahvaljujući inicijativi kovinskog Udruženja potomaka ratnika oslobodilačkih ratova Srbije 1912–1918. i poštovalaca, 12. novembra 2009. godine je otkriven spomenik svim žrtvama, delo vajara Ljubiše Mančića, čije su podizanje finansijski podržali, osim Udruženja i kovinske opštine, i opštine Smederevo, Pančevo, Vršac, zatim, pokrajinski Sekretarijat za kulturu, Udruženje ratnih dobrovoljaca Beograda, nekoliko preduzeća i ličnih darodavaca.

Na spomeniku su dva simbola: srpska šajkača i austrougarski šlem, a ispod tekst: „Ovde počivaju sjedinjeni u smrti srpski, nemački i austrougarski ratnici, pali u borbama za Smederevo i okolinu 1915. godine“. Na drugoj strani je poruka: „Spomenik ratnicima sahranjenim na kovinskom groblju, podižu Kovinci i svi ljudi dobre volje, u znak poštovanja i zajedničkog života svih nacija“.

Divac kaže da je u Kraljevini Jugoslaviji svake godine, 12. novembra, služen parastos svim žrtvama, „toga dana ni škole u Kovinu nisu radile, izražavajući poštovanje poginulim ratnicima“. U periodu posle Drugog svetskog rata, ovaj memorijalni prostor na Gradskom groblju, koji je nazvan Vojničkim grobljem, sve do 1997. godine je bio prekriven gustim korovom i šipražjem.

– Kao što je komanda austrougarske vojske, naredivši spasavanje svih ranjenika, a zatim i zajedničko sahranjivanje, izrazila poštovanje humanitarnih principa i viteštva, tako smo i mi podizanjem spomenika doprineli jačanju sloge i tolerancije među narodima, apelujući na vladavinu trajnog mira – kaže Milan Divac.

Na Vojničkom groblju nastavlja se tradicija izražavanja poštovanja žrtvama velike bitke kod Smedereva svakog 12. novembra. Do pre šest godina i Vojska Srbije je na taj dan ispaljivala počasni plotun.

Toga dana u posetu Kovincima dolaze gosti iz Smedereva, Suvodola, Lipe, Beograda, Vršca, Pančeva, Kuršumlije… Odavanju pošte prisustvuju ipredstavnici ambasada Austrije, Nemačke, Mađarske, Češke.

Ubuduće će se žrtvama, naizmenično, 12. novembra služiti i parastos i misa za preminule. Divac nam kaže da je predloženo da spomenik bude zajednička briga i Austrije, Nemačke, Mađarske, Češke, a svake godine bi jedna zemlja tog dana, u Kovinu, predstavila sebe i svoje mogućnosti za saradnju sa Srbijom.

Jovica Danilović

Izvor: Politika

0 komentara
0

Slične vesti

Ostavi komentar

error: Sadržaj je zaštićen !!