Povodom Dana Muzeja u Smederevu (12. april 1950 – 12. april 2022), priredili smo izložbu: „Dela ruskih umetnika u Muzeju u Smederevu. Slike i ikone od kraja 17. do sredine 20. veka“.
Izložba je nastala kao plod trogodišnjeg projekta „Ruska umetnost u smederevskom muzeju: konzervacija i restauracija slika i ikona“, koji je u periodu između 2019. i 2021. godine finansiralo Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije. Projektom je bilo obuhvaćeno šesnaest dela. Paralelno, budžetskim sredstvima Grada Smedereva, izvršena je konzervacija i restauracija devet ikona. U Odeljenju za konzervaciju Narodne biblioteke Srbije u Beogradu konzervirana je jedna ikona na papiru. Ukupno je izloženo trideset i tri dela.
Inicijalni cilj projekta, da se obnove i zaštite najugroženija dela ruskih umetnika, prerastao je u izložbenu postavku koja svedoči o rusko-srpskim umetničkim vezama, o delovanju ruskih umetnika u Smederevu, ulozi i značaju koji su imali u urbanom i kulturnom razvoju grada u periodu između svetskih ratova, ujedno svedočeći o formiranju muzejske zbirke, kao refleksnog odraza brojnih identiteta grada.
Važan deo izložbe čine dela ruskih slikara i ikonopisaca koja potiču iz privatne predratne kolekcije umetničkih dela Milana Jovanovića Stojimirovića, koja se nalazi u sastavu Muzeja u Smederevu od dana njegovog osnivanja. Muzejskim akvizicijama, poklonima i otkupima, kolekcija sa delima ruskih umetnika značajno se uvećavala.
Na izložbi će prvi put, nakon ulaska u muzejsku zbirku, biti izložene slike i akvareli, rano preminulog, akademskog umetnika Dmitrija Vasiljeviča Veleževa iz 1866. godine, sa predstavama pejzaža gradova Taškent, u današnjem Uzbekistanu i Hodžent (danas Hudžant) u Tadžikistanu. Takođe prvi put, biće izložena ikona Svetog Jovana Zlatoustog, dar hilandarske ruske kelije Svetog Jovana Zlatoustog, Smederevcu Vladimiru Ljotiću, konzulu Srbije u Solunu u periodima između 1890-1894. i 1904-1909, zatim portret porodice Branković, koji je atribuiran slikaru Ivanu Dikiju. U novom svetlu, nakon konzervatorsko-restauratorskog tretmana, na izložbenoj postavci će biti izložena dela Vasilija Reznikova, Roslaveca, Mejendorfa, i najznačajnija među ikonama čudotvorna ikona Uspenja presvete Bogorodice iz Kijevo-pečerske lavre, s kraja 17. veka.
Autorka projekta i izložbe je dr Snežana Cvetković, istoričarka umetnosti Muzeja u Smederevu. Autor izložbene postavke je dr Milorad Mladenović, arhitekta, profesor na Arhitektonskom fakultetu u Beogradu. Konzervatorsko-restauratorske radove izvela je mr Vanja Jovanović, viši konzervator restaurator (firma HWAK, Ruma), i Slavica Janaćković, konzervator Odeljenja za zaštitu, konzervaciju i restauraciju u Narodnoj biblioteci Srbije u Beogradu.
Izložba će svečano biti otvorena u Muzeju u Smederevu u utorak, 12. aprila u 18 sati. Postavka će biti pred publikom do 25. juna 2022. godine. Ulaz je slobodan.
