Među interesantnim dešavanjima u sklopu letnjeg programa Muzeja u Smederevu „Leto u Muzeju” našlo se i predavanje o smederevskom Podunavlju u evropskoj kartografiji 16. veka. Predavanje je održao istoričar i savetnik Muzeja, Miroslav Lazić čiji je cilj bio da ukaže na to kako su Smederevo i okolina predstavljani na kartama u vreme kada je kartografija počela da napreduje, kao i na značaj Smedereva i okoline kao prestonog grada srpske despotovine.
Lazić je posetioce proveo kroz prikaze karti brojnih autora, od Ptolemeja i utemeljivača savremene geografije i kartografije Gerharda Merkatora do Lazara Sekretara koji je prvi objavio kartu tadašnje Ugarske i Đakomo Gastaldija koji je prvi koristio bakropis u izradi karata umesto drvopisa.
Istorijske karte ne treba posmatrati kao savremene, striktno matematičke dokumente, već kao svedočanstva vremena koja su, prema rečima akademika Sime Ćirkovića koje je predavač istakao, „natopljene istorijom, ne bez razloga”. Ističe i da su renesansne karte nastale kao specifična sinteza praktičnih antičkih i srednjovekovnih znanja, novootkrivene Ptolemejeve „Geografije”, koja se u Evropi prevodi na latinski početkom 15. veka, i novih geografskih merenja na terenu.
Od mesta koje je Lazić isticao pri istraživanju i prikazivanju karata jesu Smederevo, Beograd, Golubac, Kovin i Kulič. Kada je Smederevo u pitanju, na kartama je njegovo ime menjano, od kojih se najviše zadržalo ime Zenderin pored naziva Sinedereo, Smede i Zenderiro, a greškom je bio nazivan i Singidunum, što je antički naziv za Beograd. Beograd je na nekim kartama poprimao naziv Taurunum, što je bio naziv za Zemun, a ovakve greške ponavljale su se zato što su se kartografi oslanjani na prethodno objavljene karte i kao osnovu koristili njih.
Pokušaji da se precizno prikaže Smederevo i njegov položaj u odnosu na Dunav bili su delimično uspešni, ali je bilo vidno da kartografi nisu bili sigurni u potpunosti zato što su se i Smederevo i Golubac na više karata ponavljali na različitim mestima, što možete videti na slikama ovih karata.
L. Atanackov / SDCafe.rs