Faksimil izdanje jedne od najznačajnijih knjiga srpskog srednjeg veka zahvaljujući Bavarskoj državnoj biblioteci i Ambasadi Savezne Republike Nemačke pronašao je svoj put do smederevskog muzeja.
U petak 20. decembra 2013. u Ambasadi Savezne Republike Nemačke predstavnici Muzeja u Smederevu primili su na poklon faksimil izdanje Srpskog (Minhenskog) psaltira čiji se original čuva u Bavarskoj državnoj biblioteci u Minhenu. Vredna kopija – faksimil izdanje ove značajne knjige se tako, pored Matice srpske i Narodne biblioteke Srbije, od sada čuva i u Muzeju u Smederevu.
Muzej u Smederevu je u okviru novog koncepta osnovne izložbene postavke, u okviru teme Smederevska tvrđava – od prestonice do spomenika kulture, predvideo izlaganje Srpskog (Minhenskog) psaltira, kao reprezenta vrhunskog dometa umetnosti srpskog srednjeg veka. Prema rečima mr Snežane Cvetković, višeg kustosa Muzeja u Smederevu „Srpski psaltir pripada najznačajnijim umetničkim delima srpskog srednjeg veka. Nastao je u poslednjoj četvrtini 14. veka, najverovatnije u nekom skriptorijumu u blizini manastira Matejče. Najveću vrednost imaju njegove minijature koje predstavljaju samostalna umetnička dela. Pored toga one imaju funkciju da ilustruju događaj opisan u tekstu, te je prema tome ovo jedini psaltir u srpskoj umetnosti sa ovakvim pristupom. Minijature ovog psaltira su odraz duhovne kulture i misaonosti u Srbiji tog vremena, i predstavlja vrhunac srpskog minijaturnog slikarstva. Sve minijatire su jednako uramljene, crvenim i plavim debelim linijama, rađene su na zlatnoj pozadini, sa zlatnim šrafiranjem i koloritom koji je sveden na crvenu, plavu, ljubičastu, plavo sivu i ređe zelenu i oker. Na ovim minijaturama radilo je više majstora ali je sačuvana ujednačenost likovnog postupka. Legende na minijaturama pisane su crvenim mastilom i sadrže elemente narodnog govora“. Pored toga, kako ističe Snežana Cvetković „Srpski psaltir je bio najznačajniji rukopis na dvoru despota Đurđa Brankovića u Smederevu u 15. veku. Nakon pada Smedereva 1459. godine ovaj rukopis je čuvan u manastiru Pribina Glava u Sremu. Patrijarh Pajsije je uočivši značaj ovog dela dao da se ono restauriše i izradi njegova kopija, koja je nažalost izgorela 6. aprila 1941. godine u bombardvanju Beograda i Narodne biblioteke Srbije u kojoj se čuvala kopija psaltira. Srpski psaltir je 1689. godine odnet u Nemačku, u manastir Gotsel u Donjoj Bavarskoj te Sveti Emeram u Regensburgu, da bi se od početka 19. veka čuvao u Minhenu“.
Kako bi se ostvarila namera sa početka teksta, Muzej u Smederevu je stupio u kontakt sa odgovarajućim odeljenjem Ambasade Savezne Republike Nemačke u Beogradu (Deutsche Botschaft Belgrad), čijim angažovanjem i dobrom voljom su uspostavljeni kontakti sa Državnom bibliotekom Bavarske u Minhenu (Bayerische Staats Bibliothek Muenchen), gde se čuva originalno izdanje Srpskog (Minhenskog) psaltira.
Koristimo ovu priliku da se najsrdačnije zahvalimo svim ljudima dobre volje (posebno gospodinu Karl-Hajnc Šmicu (Karl-Heinz Schmitz) iz Ambasade Savezne Republike Nemačke i dr Klaudiji Fabijan (Dr. Claudia Fabian), načelnici Odeljenja za stare rukopise u Državnoj biblioteci Bavarske u Minhenu) koji su dali svoj doprinos da Muzej u Smederevu dobije na poklon faksimil izdanje pomenute knjige, koja će, nadamo se, u skorije vreme naći svoje mesto u novoj izložbenoj postavci Muzeja u Smederevu.
Miroslav Lazić, M.A.
Izvor: Muzej u Smederevu